دفتر امور هنرهاي تجسمي در پي برنامه ريزي هاي كلان كشوري، تأكيدات رهبر معظم انقلاب، مصوبات مجلس شوراي اسلامي و پيرو طرح ساماندهي مد و لباس در كشور و تصويب تشكيل كميته ترويج و گسترش فرهنگ عفاف در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، عهده دار برگزاري نمايشگاه دوسالانه طراحي پارچه و لباس شده است.
    از آنجا كه ساماندهي، طراحي لباس و پارچه يك ضرورت اجتناب ناپذير جامعه امروز است، برگزاري اين نمايشگاه پس از سال ها براي نخستين بار مي تواند به عنوان راهگشاي اساسي در رفع مشكلات طراحان پارچه و لباس مورد توجه قرار گيرد.
    * اشاعه انديشه اومانيزم غربي با تفكر بدن نمايي همراه است
    دكتر حبيب الله صادقي مديركل دفتر امور هنرهاي تجسمي و سرپرست موزه هنرهاي معاصر تهران درباره ديدگاه خود از طراحي روي لباس و پارچه مي گويد: «هر ذهنيت و باوري ابتدا بر اساس يك طراحي ساختار شكل مي گيرد. طراحي روي لباس و پارچه با در نظر گرفتن رشد همه جانبه و چشمگيري كه در زندگي، صنعت و هنر پوشاك در جهان دارد، اتفاق مي افتد. اقوام، نسل ها و بخش هاي عمومي جامعه براي معرفي خود مي توانند از طراحي لباس به عنوان نماد و سمبل استفاده كنند و يا از طريق روانشناختي، فرهنگ خودشان را به گونه اي ارائه دهند. بنابراين طراحي پارچه يك منطق ديداري است براي كساني كه صنعت و هنر پوشاك و پارچه را به عنوان چارچوب خاص انتخاب مي كنند. آن كسي كه لباس را پوشيده، ذهنيت و باورهايش را به شكل پوشش قومي، فرهنگي يا تاريخي معرفي مي كند. از نظر فرهنگي، در هر دوره و تمدن خاص، رفتار اجتماعي در قالب علائم و نشانه هاي متفاوتي ارائه شده است، نمونه هاي مختلف در تاريخ كه در طراحي لباس و پارچه ديده مي شود، در نسل هاي بعدي كه مي خواهند فرهنگ يك جامعه را بشناسند، از طريق فرهنگ مكتوب و فرهنگ نشانه هايش كه طراحي پارچه و لباس بخشي از آن است، انجام مي شود.
    وي درباره اهداف برگزاري نمايشگاه دوسالانه طراحان لباس و پارچه مي افزايد: «ما مي خواهيم زواياي پنهان و آشكار فرهنگي جامعه را كه بخشي از آن در طراحي پارچه و لباس و در پوشش اين ملت معلوم مي شود، روايت كنيم.
    به طور حتم اين شيوه پوشش و ترويج شيوه حكومت هاي سوسياليستي كه يكسان سازي است و همه شبيه به هم مي پوشند، نيست و بايد كمك كنيم تا در عين آزادي، لباس مناسب در دسترس مردم باشد. از سويي ديگر ما به ارزش هايي كه در فرهنگ بومي و تاريخ قومي ما مطرح مي شود، توجه مي كنيم. اين ملت از ديرباز خداجوترين مردم جهان بودند. متأسفانه چيزي كه در نيم قرن اخير شاهد هستيم، اشاعه انديشه اومانيزم غربي يعني اصالت دادن به انسان با تفكر بدن نمايي مطرح است. در طراحي لباس روي اندام انسان بازي هايي را انجام مي دهد كه گاهي خود پارچه و لباس اصلاً مد نظر نيست. اين انديشه غربي بر اساس فطرت و فكرت تاريخي خودش شكل مي گيرد.»
    صادقي با بيان اين كه در نمايشگاه نگاه هنرمندانه يكي از ملاك هاي اصلي در بررسي آثار است، مي گويد: «وظيفه اصلي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي معرفي انديشه فاخر و زيباشناسي جامعه است. بنابراين وزارت فرهنگ و مركز هنرهاي تجسمي، اين رويكرد استتيك، زيباشناسي و هماهنگي با فكرت و فطرت تاريخي مردم را در دستور كار دارد و بر اساس همين موضوع فراخوان داده شده است.
    وي با اشاره به حركت كند صنعت نساجي در كشور، ادامه مي دهد: در صنعت نساجي هر سال شاهد كندي بيشتري هستيم، در حالي كه كشورهايي نظير ژاپن، تركيه، مالزي و جوامع ديگر پارچه و منسوجات را با تنوع رنگ و نقش هاي خواسته شده ما با ارزان ترين قيمت و باكيفيت ترين وضعيت در اختيار ما مي گذارند. حتي ژاپني ها روي چادر ما كه سرمايه ملي ملت است، سرمايه گذاري كرده اند، همچنين براي دستيابي نگرش و اطلاعاتي نظير اقلام خوراكي، آشپزي و كشاورزي هم طراحان خود را به كشور ما اعزام مي كنند تا طراحانشان براي ذائقه فرهنگي ما روش جديد پيدا كنند. بنابراين آنها نمايندگان اقتصادي شان را به دنيا گسيل مي دهند و با روش هاي مختلفي اين نگرش ها و حساسيت ها را پيدا مي كنند. در دنياي امروز همه از توليد انبوه خارج مي شوند و به دنبال ذهنيت اورژينال هستند، يعني لباس را يك اثر هنرمندانه مي دانند. در حقيقت جامعه جهاني به سمت فعاليت هاي ظريف و عميق تر پيش مي رود.»
    به گفته وي، هنرمندان حوزه طراحي لباس و پارچه بايد با صبوري، دقت، شجاعت و ارائه طرح هاي نو به دنبال اين باشند كه در طراحي پارچه و لباس از ظرفيت فردي و معرفتي خودشان بهره بگيرند و در فضاي موجود چشم اندازهايي جديد و باشكوه را در مقاطع بعدي به نمايش بگذارند.
    * با تشكيل انجمن طراحان پارچه و لباس بارقه اميد به دل طراحان دميده شد
    بهروز موسوي امين، عضو شوراي سياستگذاري و نايب رئيس انجمن طراحان پارچه و لباس ايران درباره تاريخچه طراحي پارچه و لباس در ايران به طور مختصر مي گويد: «آموزش طراحي پارچه در ايران به صورت آكادميك و دانشگاهي از سال ۱۳۴۷ در دانشكده هنرهاي تزئيني وابسته به وزارت فرهنگ و هنر وقت با پذيرش از طريق كنكور آغاز شد. در سال هاي اول تدريس دروس طراحي لباس و پارچه در دانشگاه ها برنامه علمي و كاربردي تدوين نشده بود. هدف متوليان امور بيشتر روي توسعه دانشگاه ها بدون در نظر گرفتن علل و اسباب و ضرورت ها بود و طراحان فارغ التحصيل راهي كارگاه هاي كوچك و خصوصي مي شدند و نقشي در توليدات انبوه نداشتند، از سويي ديگر ورود بي رويه و قاچاق پارچه و لباس به مشكلات طراحان دامن زد كه در اين سال ها و با تشكيل انجمن طراحان پارچه و لباس و نگاه مثبت مسئولان و سياستگذاران بارقه اميد به دل طراحان اين رشته دميده شد.»
    وي با بيان اين كه «طراحان لباس با معضلات بسياري دست و پنجه نرم مي كنند، مي افزايد: «شرايط كنوني طراحان لباس و پارچه با اهدافي كه مسئولان دارند، بسيار فاصله دارد، البته در اين چند سال اخير قدم هاي خوبي برداشته شده كه نيازمند تقويت و تداوم است، يكي از ضرورت هاي اجتناب ناپذير اين رشته، ساماندهي اصولي آن مي باشد، به نحوي كه رفاه عموم مردم هم در آن ديده شود.»
    موسوي امين به نبود جامعه آماري مدون در سطح كشور اشاره مي كند و توضيح مي دهد: «اصولاً تعداد دانشجوياني كه براي تحصيل در اين رشته قبول مي شوند و تعداد طراحان پارچه كه در اين رشته بازنشسته مي شوند، مشخص نيست، حتي تعداد كارگاه هاي سنتي، كارگاه هاي پيشرفته و كارخانجات نساجي كه توليد انبوه دارند، مشخص نيست و اگر هم باشد، آماري كه از سوي مسئولان اعلام مي شود، برآوردي است نه قطعي.
    اگر طراح و توليد كننده با كيفيتي مناسب و نزديك به استانداردهاي جهاني مراحل تبليغات پارچه و لباس را انجام دهند، جامعه و مخاطب ايراني مي تواند ساده تر به اين باور برسد كه پوشاك داخلي از نظر كمي و كيفي غني تر شده است.»
    * سازمان هاي ذي ربط در مرحله اجرا قوي تر عمل كنند
    مهلازماني، طراح پارچه و لباس با بيان اين كه نبايد موضوع طراحي پارچه و لباس را ساده انگارانه ديد، مي گويد: «اگر مسير ورود طرح هاي جديد و متنوع پارچه و لباس از سوي مسئولين بازگشايي و نمايشگاه و جشنواره هاي مختلف با حضور پررنگ مسئولين برگزار شود، ايران به مركز مد كشورهاي اسلامي تبديل خواهد شد.»
    وي مي افزايد: «هرچند كميسيون فرهنگي مجلس وظيفه خود را در اين باره انجام داد، اما وقتي طرح ساماندهي مد و لباس به سازمان هاي مختلف ابلاغ شد، آنها در مرحله اجرا بسيار ضعيف عمل كردند و همين مسأله موجب منحرف شدن كار از مسير صحيح خود شد.»زماني ادامه مي دهد: «آگاهي نداشتن مسئولين كشور از نقش و ماهيت لباس در سطح جامعه موجب شده اين رشته هنري از جايگاه مطلوبي برخوردار نباشد.»
    اين طراح لباس به ضرورت ايجاد رشته مدل سازي لباس در دانشگاه ها اشاره مي كند و مي گويد: «دانشگاه هاي كشور بايد همانند ديگر كشورها، با نگرشي جديد اجازه ورود رشته هاي متنوع نظير مدل سازي را در دل رشته طراحي لباس بدهند تا از اين طريق به رشد و پويايي اين رشته كمك كنند.»
    زماني از مسئولان ذي ربط مي خواهد مجوز برگزاري نمايشگاه هاي مختلف را به افراد حقيقي كه پتانسيل اجراي كارهاي خلاق و شايسته را دارند، بدهد و خود مسئولان هم در اين باره حضور نظارتي و فعال داشته باشند.وي تأكيد مي كند: «ساماندهي لباس و پارچه در ايران نيازمند ارائه طرح هاي جديد، ايده هاي نو، نظرات و گفت و گوهاي كارشناسي است.»
    * لباس بايد مطابق شرايط روز انتخاب شود
    از نظر اسلام، لباس بايد مطابق شرايط روز انتخاب شود، حمادبن عثمان مي گويد: «در خدمت امام صادق (ع) بودم كه مردي به آن حضرت عرض كرد: خداوند به صلاحت دارد! شما فرموديد كه علي بن ابي طالب (ع) لباس خشن به تن مي كرد. پيراهن ۴ درمي مي پوشيد و امثال اين ها، درحالي كه مي بينم شما خود جامه اي نيكو پوشيده ايد! حضرت به او فرمود: علي بن ابي طالب آن لباس ها را در زماني مي پوشيد كه عيب نبود. اگر چنان لباس هايي را امروز مي پوشيد، موجب شهرت او مي شد. پس بهترين لباس هر زماني، لباس مردم آن زمان است، منتهي قائم ما آن گاه كه قيام كند، جامه هايي مانند علي (ع) مي پوشد و به شيوه آن حضرت رفتار مي نمايد.
 منبع: روزنامه ايران