|
طلسم و تعویض را می توان یکی از نخستین ظواهر فرهنگی بشر بشمار آورد و آن را با خلقت انسان برابر داشت. در مقام مقایسه، شاید حتا بتوان برای طلسم و تعویض قدمتی ورای اسطوره قایل شد، زیرا اسطوره زاییده اجتماعات بشری بود، حال آنکه پیش از اجتماعات، زمانی که بشر به تنهایی به شکار می پرداخت و از گوشت آن سّد جوع می کرد، قسمتهایی از شکار خود را، از جمله استخوان، پوست، دندان، پنجه و پر آن را به خود می آویخت و یا در جایی حفظ می کرد و از آن چون طلسم و تعویذ بهره می گرفت، روالی که هنوز هم در برخی از مناطق دور افتاده ادامه دارد.
هزاران سال پس از گذشت این مرحله و زمانی که بشر موفق به ساخت ابزار برای شکل دادن به مصالح طبیعی چون چوب و سنگ شد، خود به ساختن طلسم و تعویذ همت گماشت و همزمان با اولین انقلاب صنعتی که بین سه تا پنج هزار سال پیش صورت گرفت و بشر موفق به ذوب فلزات شد، نوعی صنعت طلسمی-در کنار صنایع دیگر- رو به رشد گذاشت و اشیاء فلزی ریزی برای آویختن بر سر، گردن و دست ساخته شد تا مردم و دارایی های آنها را از گزند حوادث مصون بدارد.
در این زمینه و در رابطه با آثار طلسمی، ایران یکی از غنی ترین سرزمین ها به شمار می رود. اشیاء تعویذ گونه بی شماری که از ایران باستان- چه پیش از اسلام و چه بعد از آن – به دست آمده، بهترین گواه این امر است.
استاد پرویز تناولی در کتاب طلسم/گرافیک سنتی ایران با اتکا بر چندین سال تلاش و تحقیق و برای حفظ خط و زبانی که طی هزار سال و یا بیشتر مهمترین عامل در امور روان درمانی و آینده نگری ما بوده است به بررسی و نگارش این موضوع پرداخته اند. این کتاب در چهار بخش : علوم غریبه، تقویم، طلسم و تعویذ، نقش جانوران و مخلوقات عجیب و شاخه های مختلف آن به رشته تحریر در آمده است.
اگر قرار باشد جایی برای طلسمات در هنرهای خود بیابیم، شاید بهترین و نزدیک ترین آن هنر گرافیک باشد. اگر هنر گرافیک را فشرده ای از جوهر نقوش و هدف آن را انتقال پیام از طریق خطوط ساده و رنگ بخوانیم، هنر طلسمات را باید در این دسته قرار دهیم و آن را سرچشمه هنر گرافیک ایران بدانیم، هر چند گرافیک ایران به این مسئله بی توجه بوده است.
کتاب حاضر در چاپ دوم، سال 1386 و در تیراژ 1000 نسخه توسط نشر بن گاه منتشر شده است.
خواندن این کتاب به کلیه دوستان، هنرمندان و دوست داران هنر تو صیه می شود.
 |